|
|
| KİLİKYA MANASTIRINA NE OLDU ? |
1292-1921 yılları arasında Kilikya
Ermenilerin merkezi olan Sis Ermeni Manastırı, Kozan kalesi eteklerinde
bulunmaktadır. Kilikya manastırı eski devirlerde hükümet kurmuş Ermeni
mülükünün üçüncü tabakasından, Rubinyan Krallarından "Haytum" tarafından
Ayasofya'nın benzeri olarak inşa edilmiştir. Bu manastırın bir benzeri de
Ermenilerin merkezi olan "Açmiyazin" şehrinde olduğu söylenmektedir. Kilikya
Manastırı, Ermeni papalarının ruhani bir merkezi sayılırdı. Manastırın
etrafında bulunan çiçekler, yedi kulplu altın kazanların içine konulur, 3-4
senede bir yağ çıkarılırdı. Buna "Peselek Yağı" denilirdi. Altın
kazanların ağzının açılış töreni için açık artırma yapılır ve en çok parayı
veren altın kazanın ağzını açarmış. Peselek yağı her taraftan gelen
Hıristiyanların katıldığı büyük bir merasimle elde edilirmiş. Kilikya
manastırının o zamanın Hıristiyan dünyasında çok büyük bir yeri vardı.
Manastırın iki büyük kapısının, 366 odasının ve
bir kaç tanede altın kazanının olduğu anlatılmaktadır. Ayrıca manastırın bir
çok bölümünün mermerlerle kaplı olduğu belirtilmektedir. Bu manastır 1921
yılında Beyrut'a taşınmış ve halen orada faaliyetlerini sürdürmektedir.
Kozan'daki manastırın diğer Ermeni kilise ve manastırlardan statü olarak
yüksek olduğu belirtilmektedir. 2 Haziran 1920 de Fransızlar Kozan'ı terk
ederken Katalikos vekili Yahişa efendi manastırın bütün anahtarlarını bir
çuvala koyarak Kozan Mutasarrıfı İhsan Bey'e teslim ederken şunları söyledi
-Biz artık buradan gidiyoruz ve bir daha dönüşümüz
olmayacaktır bu manastır bir mabettir. Burasını bir cami yahut hastane
veya mektep yapınız. Memleketiniz için çok hayırlı olur
demiştir. Maalesef aradan zaman geçtikten sonra Kilikya manastırı o
zaman ki yetkili kimselerin fikirlerine yenik düşmüştür, sonuçta ortada
kilikya manastırı diye bir şey kalmamıştır.
Yalnızca çevre duvarları
ayaktadır. 1950'li yıllarda belediye başkanlığı yapan Dede Akçalı, Kilikya
manastırının taşlarını söktürmüş manastırdan sökülen taşların ise Arap caminin
inşaatında ve belediye mezarlığının yapımında kullanıldığı belirtilmektedir.
Bu manastır şu anda olmuş olsa idi Kozan ilçesinin çehresi değişmiş olurdu.
Dileğimiz diğer tarihi eserlerimizin de aynı akibete uğramamasıdır.
Yukarıdaki eski siyah beyaz resim manastırın normal
halidir,üstteki renkli resim ise maalesef manastırın kalıntılarının son
halidir.
|
|