3 yaşındaki oğlum oyuncaklarını topladıktan sonra bana dönüp; “Anne bak oyuncaklarımı topladım bana aferin desene”
”Aferin sana hem de kocamanından bir aferin. Oyuncaklarını topladığını görmek beni mutlu ediyor” Marifet iltifata tabidir demiş atalarımız gerçektende öyle, beğenilmek, yaptığı işlerin takdir edilmesi, değerli ve önemli olduğumuzun bize hissettirilmesi, ait olma gereksinimiyle doğan, toplumsal birer varlık olan bizlerin vazgeçemeyeceği duygulardan bir tanesi.
Örnek, istenen bir davranışın devamlı olabilmesi için mutlaka pekiştirilmesi gerekir. Çocukların da güzel ve olumlu davranışlarını takdir ve teşvik edin ki devamı olabilsin. Olumlu davranışın karşılığı bazen bir aferin, bazen bir öpücük sarılma bazen de küçük bir hediye şeklinde olabilir. Eğer çocuk yanlış davranışlarından dolayı sürekli eleştiriliyor ve kınanıyor olumlu davranışları görmezden geliniyorsa bir müddet sonra çocuk bu olumlu davranışları da terk edecek olumsuz davranışlar karakterine yapışıp kalacaktır. Çok uzağa gitmeye gerek yok günlük yaşamda karşılaştığınız insanların tenkit edici yada takdir dolu davranışlarının bizim duygu dünyamızda yarattığı hisleri düşündüğümüzde aslında çocuklarımızla empati kurmamız hiçte zor değil.
Bir gün bir Kızılderili ormanda gezerken irice bir yumurta bulur. Yumurtayı alır ve çiftliğinde kuluçkaya yatmış tavuğun altına koyar. Günler geçer ve yumurtaların artık kuluçkadan çıkma vakti gelmiştir. Yumurtalar tek tek kırılmaya başlar ve civcivler hayata merhaba der. Ama civcivlerden bir tanesi rengiyle cüssesiyle diğerlerinden çok farklıdır. Günler geçer civcivler biraz daha büyür. Bir gün çiftlikte yemlerini yerken havada uçan kuşlara takılır güzel ve iri tavuğun gözleri, kardeşine döner ve; “Şu gökte uçan kuşları görüyor musun ne kadar da güzel uçuyorlar ve özgürler keşke bizde uçabilsek” kardeşi bilmiş edayla onun kolunu dürterek şu cevabı verir; “hıh komik olma onlar kartal sense bir tavuksun nasıl onlar gibi uça bilirsin ki”.
Ve o günden sonra tavuk olduğunu sanan kartal, çiftlikte bir tavuk olarak hayatını devam ettirir. Oysa kartal yavrusunun kendini gücünü fark edebilmesi için sadece “istersen neden olmasın” gibi bir telkine ve teşvike ihtiyacı vardı. Çocuklarımız birbirinden oldukça farklı duygu ve davranış kalıplarına sahip olsa da aslında her biri kendi başına bir mucize değil mi? bunun için çocuğunuzu eğitirken övme, beğenme, sevme gibi gereksinimlerin vazgeçilmez olduğunu unutmayın. Sizin için başarıları çok küçük görünse de onun için bir zafer olduğunu unutmayın. Başarılarının sizde yarattığı mutluluğu ve olumlu hisleri onlarla paylaşın. Bir bardak suyu size ikram etse, masaya bir tabak koysa ya da kaldırsa bile teşekkür etmeyi asla ihmal etmeyin. Olumsuz bazı davranışlar karşısında tenkiti bazen sonraya bırakın ama olumlu davranışı yaptığında hemen pekiştirin. Çünkü başarılmış bir faaliyet, çocukta devam etme isteği doğurur. Çocuğun başarılı girişimleri, onu yeni başarılara yöneltmek ve öğrenme arzusunu pekiştirmek amacıyla desteklenmelidir. -‘Aferin, çok güzel oluyor! İstersen bir kez daha deneyebilirsin’ gibi sözler çocuğu cesaretlendirir. Tersine, ‘beceriksiz, o öyle değil böyle yapılır. İyi bak da öğren’. Şeklindeki eleştiri içeren sözler ise onu hayal kırıklığına uğratır ve yeni girişimlerden alıkoyar. Kısaca, merakını gidermek için yeterli kapasiteye sahip olduğu konusunda çocuğunuzu teşvik edin ve cesaretlendirin. Onların başaracaklarına ilkönce siz inanın;
İnsan davranışları üzerine araştırma yapan bilim adamları takdir, tevsik ve olumlu pekiştiren insanların dayanma gücü ve başarısı üzerine etkilerine ölçmek amacıyla bir deney yaparlar. On kişiden oluşan denek grubunu deney ortamına getirir. İçlerinden sadece bir tanesine yanına çok sevdiği, kendisini olumlu yönde motive edeceğini düşündüğü bir kişiyle birlikte deney ortamına girmesini isterler. Bu kişiden de yanında bulunduğu deneğe olumlu yönde telkinde bulunması istenir ve deney süreci başlatılır. Deneklerden her birinden ayaklarını buz dolu kovanın içine sokmaları istenir. Acıya dayanamayan deneklerin ortamı birer birer terk etmeye başladığı görülür. Arkadaşı tarafından “hadi yapabilirsin sen nelerin üstesinden geldin bu da ne ki eminim çok başarılı olacaksın sana inanıyorum” diye telkin edilen deneğin deney ortamını en son terk ettiği görülür.
“Sakın yapma”ları çıkarın hayatınızdan yerine “aferin” leri koyun. Çocuklara yapamayacaklarını değil yapabileceklerini öğretin çünkü zihin olumlu emirlerle çalışır.
Ondaki farklılıkları görün ve söyleyin.
Güzel yaptığı şeyleri takdir ve teşvik edin.
Başkasının yanında ya da yalnızken onu övün.
Sevecen bir tavır ve ses tonuyla konuşun.
Ona sözlerinizle cesaret verin.
Sevginizi ifade edecek güzel sözler söyleyin.
Ve ondan sonra arkanıza yaslanıp izleyin sizin ve çocuğunuzun hayatında neler oluyor.
Yazar
Yorum Sayısı
Tarih
Yazar Email
Yazdırılabilir Sayfa |
Word'e Aktar |
Yorum Yaz
